2010-01-22 11:34:10

PODSTAWOWE PRAWA I OBOWIĄZKI OSOBY BEZROBOTNEJ

POUCZENIE

POUCZENIE
(stan prawny na dzień 10 września 2009 r.)

1. Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni (art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy)

2. Bezrobotny, który nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia (art. 33 ust 4 pkt 4 ustawy).

3. Bezrobotny, który w okresie krótszym niż 10 dni, przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie  zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego (art. 75 ust. 3 ustawy)

4. Bezrobotny jest zobowiązany zawiadomić PUP w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności (w przypadku działalności gospodarczej 7 dni należy liczyć od daty wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ponieważ data wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest podstawą do pobawienia statusu bezrobotnego – art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy) oraz  o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego, utratę prawa do zasiłku (art. 74 ustawy).

5. Status bezrobotnego oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych traci bezrobotny, który podejmuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową (umowa zlecenia, umowa o dzieło, umowa agencyjna, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych) bez względu na wymiar czasu pracy, a także, który uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (z tytułu innego niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych) z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych (art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 2 ust 1 pkt 2, 24 ustawy).

6. Bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy o których mowa w art. 73 ust 4. (art. 73 ust 5 ustawy).

7. Wyżej wymieniony przepis stosuje się odpowiednio w przypadku powołania i zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej (art. 73 ust. 6 pkt 1 ustawy).

8. Przepisy art. 73 ust. 5 stosuje się także odpowiednio w przypadku bezrobotnych odbywających szkolenia lub staże organizowane przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy (art. 73 ust. 6 pkt 2 ustawy).

9. Osoba, która utraciła  na okres nie dłuższy niż 365 dni status  bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone w art. 71, uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz o okresy o których mowa w art. 73 ust 4 (art. 73 ust 7 ustawy).

10. Bezrobotny traci status bezrobotnego, jeżeli odmówił bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres:
a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy,
b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy,
c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy (art. 33 ust. 4 pkt 3)
W przypadku pobierania zasiłku, bezrobotny traci również prawo do jego pobierania na wyżej wymieniony okres (art. 75 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1)  i ulega on skróceniu o ww. okresy.
Terminem początkowym, od którego oblicza się liczbę odmów, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 3 jest 1 luty 2009 r.

11. Bezrobotny zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego jeżeli otrzymał pożyczkę z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej albo otrzymał jednorazowo środki  na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2. W tym przypadku pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymaniu środków na podjęcie działalności (art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy).

12. Bezrobotny zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego jeżeli otrzymał jednorazowo środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub z instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej lub na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego  dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności lub na wniesienie wkładu (art. 33 ust. 4 pkt 2a ustawy).

13. Bezrobotny traci status bezrobotnego jeżeli z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac społecznie użytecznych,  o których mowa w art. 73a lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu następuje  od dnia przerwania na okres wskazany w art. 33 ust. 4 pkt 3 (art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy)

14. W przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania (art. 73 ust 2a). Bezrobotny, który nie dopełnił tego obowiązku zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego (art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy)

15. Statusu bezrobotnego nie może posiadać osoba, która nabyła prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę  minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, pobiera zasiłek  przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek chorobowy, zasiłek  macierzyński  lub zasiłek  w wysokości zasiłku macierzyńskiego (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy)

16. Osoby bezrobotne biorące udział bez skierowania starosty w szkoleniach finansowanych z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, ze zm.) albo ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 z 2007 r. Nr 140, poz. 984 oraz z 2008 r. Nr 216, poz. 1370), organizowanych przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy, powiadamiają powiatowy urząd pracy o udziale w szkoleniu w terminie 7 dni przed rozpoczęciem szkolenia (art. 41 ust. 11 ustawy)

17. Bezrobotnemu uprawnionemu do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, w przypadku czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej lub konieczności osobistego sprawowania opieki nad członkiem rodziny w przypadkach, o których mowa w przepisach o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, powiatowy urząd pracy wypłaca zasiłek lub stypendium po przedstawieniu odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego (druk ZUS ZLA) (§ 7 ust. 1 rozporządzenia)

18. O niezdolności do pracy bezrobotny zobowiązany jest zawiadomić PUP w terminie 2 dni od dnia wystawienia zaświadczenia lekarskiego (druk ZUS ZLA) i dostarczyć to zaświadczenie w terminie 7 dni od dnia jego wystawienia (§ 7 ust. 2 rozporządzenia)

19. W uzasadnionych przypadkach starosta może wyrazić zgodę na dostarczenie ww. zaświadczenia z przekroczeniem ww. terminu (§ 7 ust. 3 rozporządzenia)

20. Bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie przysługiwania zasiłku lub odbywania stażu, przygotowania zawodowego dorosłych i szkolenia, za który na podstawie odrębnych przepisów pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa (art. 80 ust. 1 ustawy)

21. Bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zamkniętych ośrodkach odwykowych, są obowiązani do przedstawiania zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym w odrębnych przepisach (druk ZUS ZLA). Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy (art. 80 ust 2 ustawy)

22. Bezrobotny jest pozbawiany statusu bezrobotnego, jeżeli nie przedstawił zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa  w art. 80 ust. 2 – druk ZUS ZLA (art. 33 ust. 4 pkt 10 ustawy)

23. Bezrobotny zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego jeżeli pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego (art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy)

24. Bezrobotny jest pozbawiany statusu bezrobotnego jeżeli rozpoczął realizację indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu socjalnym lub podpisał kontrakt socjalny, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu rozpoczęcia realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisania kontraktu socjalnego (art. 33 ust. 4 pkt 2b ustawy)

25. Bezrobotny jest pozbawiany statusu bezrobotnego jeżeli po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w art. 33 ust. 4 pkt 3 (art. 33 ust. 4 pkt. 8 ustawy)

26. Bezrobotny jest pozbawiany statusu bezrobotnego jeżeli z własnej winy przerwał program przygotowania zawodowego dorosłych, nie przystąpił do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub sprawdzającego (art. 33 ust.4 pkt 11 ustawy)

27. Okres pobierania zasiłku, o którym mowa w art. 73 ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o którym mowa w art. 75 ust. 1-3 (art. 73 ust. 4 ustawy)

28. Bezrobotny jest obowiązany do składania lub przesyłania powiatowemu urzędowi pracy pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów (art. 75 ust. 6 ustawy)
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy pod pojęciem przychodów, rozumie się przychody z tytułu innego niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

29. Roszczenia do należnych a niepobranych kwot zasiłków dla bezrobotnych i innych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 6 miesięcy od dnia postawienia ich do dyspozycji (art. 76 ust. 3a ustawy)

Podstawa prawna:

Ustawa z  20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity  Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zmianami)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 1118).

Informacje o artykule